poniedziałek, 14 czerwca, 2021

Kaplica w domu „Święty Sergiusz”

Glicynia przy wejściu do domu „Święty Sergiusz”, zdjęcie zrobione 10 kwietnia 2020 roku.

Settignano (Florencja)

Na zewnętrznej ścianie kaplicy znajduje się ceramiczna płaskorzeźba, dzieło artysty z Mediolanu Nicola Sebastio, przedstawiająca świętego Sergiusza z Radoneża (1314 – 1392), patrona Rosji, któremu dedykowany jest kościółek.

 

Jego postać jest ekstatyczna, drobna w porównaniu z rozchodzącymi się promieniami Trójcy Przenajświętszej, które jednak go nie przygniatają a przyciągają do siebie, sprawiając, że staje się lekki. Cechą charakterystyczną duchowości wschodu jest to uwolnienie ducha do sfery „słonecznej” (której symbolem jest złoto na ikonach), ponad wszelkie cierpienie i dysharmonię tego materialnego świata. I bardzo orientalna jest postawa świętego, który przywołuje na myśl króla Dawida tańczącego przed Arką Przymierza. Zresztą czyż postawa pełna radości i zachwytu nie jest postawą najbardziej naturalną i logiczną dla kogoś kto znajduje się naprzeciwko Trójcy Przenajświętszej?

Pod płaskorzeźbą można przeczytać niektóre strofy z Pieśni świętego Sergiusza.

„Cały bezmiar, jedność, która ponad wszystko się wznosi, Duch Święty jest Darem, który z bezkresu się rozlewa i wszystko przenika i wszystko w Światło przemienia”.

Bóg ofiaruje Siebie Samego, staje się darem dla całego stworzenia i napełnia je Sobą. Całe dzieło stworzenia staje się jakby odblaskiem Boga.

Ale całe stworzenie finalizuje się w człowieku i Bóg, szanując wolność człowieka, zabiega o jego współpracę. Najbardziej realną współpracą człowieka z działaniem Bożym jest jego pasywność wobec Niego. Człowiek staje się narzędziem i siedzibą Boskości. Znikając w pokorze, człowiek nie szuka już podziwu, pochwał, miłości ze strony innych. Dusza żyje już tylko życiem i światłem Bożym :

„(…) Żaden człowiek, żadne stworzenie, nic w Niebie i na ziemi już cię nie gloryfikuje(…),

oświecony w Duchu Świętym, ochszczony w ogniu, kimkolwiek jesteś (…), jesteś tronem Boga, jesteś siedzibą, jesteś narzędziem, jesteś światłem Boga (…)”

Tę istotę ludzką w stanie zupełnej pokory Bóg przeobleka tak, że staje się całkowicie Mu podobna, że staje się Bogiem : Bogiem w Bogu.

 

Zaraz po wejściu do kaplicy wita nas Matka Boska Nikopoia.

Oryginalna ikona Matki Boskiej Nikopoi (Matki Boskiej Zwycięzkiej) to bardzo stara ikona bizantyjska, przywieziona z Konstantynopolu do Wenecji około 1200 roku. Obecnie króluje w kaplicy bocznej w bazylice Świętego Marka. Na środku trzech krzyżyków, znajdujących się na głowie i na ramionach Matki Boskiej, które symbolizują jej niepokalaność przed, w trakcie i po rozwiązaniu, umieszczone są trzy niewielkie kamienie szlachetne: brylant, rubin i szafir – symbole trzech cnót teologalnych, którymi Maryja przepełniona była w najwyższym stopniu.

Wewnątrz kaplicy

Po lewej stronie ołtarza, na tylnej ścianie znajdują się, wykonane w ceramice, trzy symbole Trójcy Przenajświętszej: dłoń Ojca, która stwarza i błogosławi, ryba – symbol Syna, gołębica – symbol Ducha Świętego.

Nad ołtarzem góruje Krzyż chwalebny.

Chrystus, jakby już zmartwychwstały, odrywa się od krzyża w słodkiej postawie serdecznego przyjęcia. Przywołuje na myśl starożytne krzyże, na których Chrystus przedstawiony jest wprawdzie ukrzyżowany ale już w postawie i szatach królewskich.

” A Ja, gdy zostanę nad ziemię wywyższony, przyciągnę wszystkich do Siebie”.

Chrystus jest centrum wszechświata: do Niego zbiegają się Niebo i ziemia.

Duch Święty, posłany przez Ojca, unosi się nad Chrystusem pod postacią gołębicy. Ludzie, przyciągnięci przez Niego, wspinają się masowo wzdłuż pionowego ramienia Krzyża. Całe stworzenie, reprezentowane przez gwiazdy i ciała niebieskie na ramieniu poprzecznym, również zostaje włączone w Akt finalny Pana ukrzyżowanego i zmartwychwstałego. Poprzez Paschę Chrystusa Stworzyciel i stworzenie, Bóg i czlowiek ponownie się spotykają. To wydarzenie ponawia się za każdym razem podczas celebracji eucharystycznej na kamiennym ołtarzu, nad którym góruje Krzyż.

Motyw zdobniczy na tabernakulum zawiera w sobie symbolikę kamieni szlachetnych.

Zapragnięto nadać pewne wyobrażenie teologicznemu pojęciu Mistycznego Ciała, którym jest Kościół i który zawiera w sobie, jako żywą prawdę, świat dusz i Chrystusa.

W namacalności mistycznego znaku Eucharystii doświadczamy istotnie cudownej syntezy całego boskiego planu naszego zbawienia.

Po lewej stronie, na formie w kształcie chleba z nakreślonym krzyżem znajduje się Baranek, złożony w ofierze i zmartwychwstały. Czerwona kropla koralu na jego piersi przywołuje na myśl zbawczą mękę. Natomiast krzyż wyłożony kwarcem niebieskim mówi nam o Jego zmartwychwstaniu.

Po prawej stronie przedstawiony jest Kościół. Matka Boska, Matka Mistycznego Ciała, tak jak i była Matką fizycznego ciała Chrystusa, jest przedstawiona w pozycji siedzącej, jako królowa, prawie zupełnie przesłoniona dużym, przezroczystym kryształem.

Ta postawa czystej przezroczystości, przejrzystości stworzenia wobec Boga, która pozwala Stworzycielowi żyć w swym stworzeniu i przez nie się objawiać, jest bardzo typowa dla duchowości wschodu.

Kościół pielgrzymujący jest przedstawiony jako liść bluszczu, z zielonym malachitem w środku, natomiast dusze czyśćcowe jako krzyż, w którego środku znajduje się fioletowy ametyst. Szczęśliwe dusze w Niebie oznajmują swą chwałę czerwonym rubinem, otoczonym aureolą małych kryształków kwarcu.

Wystrój wewnętrzny kaplicy jest również dziełem Nicoli Sebastio.

W przedsionku kaplicy od 18 lipca 2006 roku spoczywa ciało ojca Divo Barsotti, który zmarł 15 lutego tego samego roku. Nad kryptą znajduje się ikona świętego Sergiusza z Radoneża.

Inspirowana jest ona wizerunkiem, który został wyhawtowany na drogocennym całunie sięgającym 1420 roku, który okrywał relikwie świętego i który odtwarza jego wygląd według wspomnień tych, którzy go poznali. Jest więc to jego portret stworzony z poszanowaniem kanonów ikonografii wschodniej. Napis w języku rosyjskim wykonany dużymi literami po bokach oblicza świętego opisuje i oddaje autentyczność ikony, znaczy bowiem : Święty i czcigodny Sergiusz.

Wzdłuż ramy spisana jest pierwsza część Pieśni świętego Sergiusza. Napisana jest po włosku, charakterami gotyckimi, według starożytnej metody zmniejszania, zachodzenia na siebie i dopasowywania liter, aby tym sposobem stworzyć również element zdobniczy. Czytanie tekstu rozpoczyna się od góry i postępuje wraz ze wskazówkami zegara.

Ikony Matki Boskiej Nikopoi i Świętego Sergiusza napisane zostały przez siostrę Margheritę Staderini.

Witraż

Odnosząc się do J15, Wspólnota rozpoznaje siebie w ewangelicznym wyobrażeniu krzewu winnego i latorośli. Zakorzeniona w misterium Trójcy Przenajświętszej – trzy korzenie – pragnie wzrastać by dawać owoce wyczekiwane przez Boskiego Gospodarza – kiście winogron – wyrastające z czterech gałęzi z których się składa – latorośle.